بازفعالی سل (reactivation TB)
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
مرد ۵۲ ساله با سابقه مصرف دخانیات و دیابت کنترلنشده، با شکایت از سرفههای مزمن خلطدار بهمدت شش هفته، تعریق شبانه متناوب، تب خفیف عصرگاهی و کاهش وزن غیرارادی حدود ۵ کیلوگرم مراجعه کرده است. در معاینه بالینی، کاشکسی خفیف مشهود بوده و در سمع ریه، کاهش مختصر صداهای تنفسی همراه با کراکلهای ظریف پس از سرفه (post-tussive crackles) در ناحیه آپیکال ریه راست شنیده میشود.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected Reactivation TB. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
در رادیوگرافی قفسه سینه نمای خلفی-قدامی (PA)، کدورتهای فیبروندولار و خطی (strandy densities) در آپکس و لوب فوقانی ریه راست مشهود است که با کاهش حجم ریوی و کشیده شدن و بالا رفتن ناف ریه راست (elevation of the right hilum) همراهی دارد. همچنین دانسیتههای ندولار کمرنگ و پراکنده در ناحیه میانی ریه راست مشهود است که نشاندهنده تغییرات فیبروتیک مزمن همگام با درگیری اندوبرونشیال فعال است.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
بازفعالی سل (reactivation TB)
آدنوکارسینوم اولیه ریه
نشانگر تمایز بالینی: ندول نامنظم با حواشی اسپیکوله و کشش پلورال مجاور
عفونت باکتریال و پنومونی برونکوآلوئولار
نشانگر تمایز بالینی: کنسولیداسیون با برونکوگرام هوایی بدون تخریب ساختاری پارانشیم
گرانولومای التیامی سلی / قارچی
نشانگر تمایز بالینی: کلسیفیکاسیون مرکزی یا لایهای متراکم و پایداری در مقایسه با تصاویر قبلی
آتلکتازی مدور ریوی
نشانگر تمایز بالینی: نشانه دم ستاره دنبالهدار (Comet-tail sign) با ضخامت پلور مجاور
۱. سل فعالشده مجدد (Reactivation TB) بهطور کلاسیک سگمانهای آپیکال و خلفی لوبهای فوقانی یا سگمان فوقانی لوب تحتانی را به دلیل فشار اکسیژن بافتی بالاتر درگیر میکند. ۲. وجود شواهد کاهش حجم (مانند بالا کشیده شدن هیلوم یا انحراف تراشه) در کنار کدورتهای ندولار و حفرهدار، نشانه فیبروز مزمن و تمایزدهنده کلیدی از پنومونیهای باکتریال حاد است. ۳. در هر بیماری با تغییرات رادیوگرافیک آپیکال مزمن و علائم سرشتی B-symptoms، تا اثبات خلاف آن باید احتیاطات تنفسی هوابرد رعایت شده و سه نمونه اسمیر و کشت خلط صبحگاهی از نظر باسیلهای اسید فاست (AFB) یا تست مولکولی GeneXpert تهیه شود.
این رادیوگرافی قفسه سینه نشاندهنده سل فعال مجدد (Reactivation TB) با درگیری بارز آپیکال ریه راست و علائم فیبروز و انقباض حجمی است. رویکرد استاندارد شامل ایزولاسیون تنفسی فوری، بررسی میکروبیولوژیک خلط برای باسیل اسید فاست و آغاز درمان چهاردارویی ضدسل (RIPE) بر اساس پروتکلهای کشوری است.