شریان زیر ترقوهای راست غیرمعمول
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
خانم ۵۲ ساله با سابقه جراحی اخیر ارتوپدی، با شکایت تنگینفس حاد و درد پلورتیک قفسه سینه از ۲۴ ساعت گذشته به اورژانس مراجعه کرده است. در معاینه فیزیکی تاکیپنه (تعداد تنفس ۲۴ در دقیقه) و تاکیکاردی ملایم مشهود بود، اما علائمی از اختلال بلع (دیسفاژی) یا تغییر صدا ذکر نمیکند. با شک به ترومبوآمبولی حاد ریوی (PE)، سیتی آنژیوگرافی قفسه سینه برای وی درخواست گردید که آمبولی ریه رد شد و این ناهنجاری عروقی به عنوان یافته اتفاقی مشخص شد.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected Aberrant Right Subclavian Artery. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
در مقطع آکسیال سیتی اسکن مدیاستن فوقانی با تزریق ورید کنتراست، یک شریان سابکلاوین راست نابجا (Aberrant Right Subclavian Artery / Arteria Lusoria) مشاهده میشود که به عنوان آخرین شاخه از قوس آئورت منشأ گرفته و مسیر خود را به سمت راست از فضای رتروازوفاژیال (خلف مری و قدام ستون فقرات) طی میکند. عروق مدیاستن فوقانی دارای تقویت یکنواخت حاجب بوده، اثر فشاری بارزی که موجب انسداد مجرای تراشه یا مری شود دیده نمیشود و شواهدی از اتساع آنوریسمال (دیورتیکول کومرل) در این مقطع وجود ندارد.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
شریان زیر ترقوهای راست غیرمعمول
آدنوکارسینوم اولیه ریه
نشانگر تمایز بالینی: ندول نامنظم با حواشی اسپیکوله و کشش پلورال مجاور
عفونت باکتریال و پنومونی برونکوآلوئولار
نشانگر تمایز بالینی: کنسولیداسیون با برونکوگرام هوایی بدون تخریب ساختاری پارانشیم
گرانولومای التیامی سلی / قارچی
نشانگر تمایز بالینی: کلسیفیکاسیون مرکزی یا لایهای متراکم و پایداری در مقایسه با تصاویر قبلی
آتلکتازی مدور ریوی
نشانگر تمایز بالینی: نشانه دم ستاره دنبالهدار (Comet-tail sign) با ضخامت پلور مجاور
۱. شریان سابکلاوین راست نابجا شایعترین آنومالی مادرزادی قوس آئورت است که در حدود ۸۰٪ موارد مسیر رتروازوفاژیال دارد و در صورت ایجاد اثر فشاری بر مری، میتواند منجر به دیسفاژی لوزوریا (Dysphagia Lusoria) گردد. ۲. وجود اتساع در ریشه این شریان نابجا تحت عنوان «دیورتیکول کومرل» (Kommerell diverticulum) شناخته میشود که ریسک دایسکشن و پارگی بالاتری دارد و نیازمند پایش یا مداخله جراحی/اندوواسکولار است. ۳. این آنومالی معمولاً با فقدان شریان براکیوسفالیک (تنه اینومینیت) در سمت راست همراه است و چهار شاخه اصلی مستقیماً از قوس آئورت جدا میشوند (شریانهای کاروتید مشترک راست و چپ، شریان سابکلاوین چپ و سپس سابکلاوین راست نابجا).
این سیتی اسکن قفسه سینه نشاندهنده شریان سابکلاوین راست نابجا با عبور از خلف مری به عنوان یک ناهنجاری تکاملی عروقی بدون عارضه است. رویکرد استاندارد در بیماران بدون علامت، محافظهکارانه و عدم نیاز به مداخله درمانی است، اما در صورت بروز علائم فشاری مانند دیسفاژی شدید یا تشکیل آنوریسم، ترمیم به روش اندوواسکولار یا جراحی باز اندیکاسیون دارد.