گرانولوم ائوزینوفیلیک قبهٔ جمجمه (eosinophilic granuloma of the calvarium)
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
کودک ۷ ساله مذکر با شکایت از لمس یک برجستگی موضعی و مختصر دردناک در ناحیه قدامی-جانبی کاسه سر راست از حدود ۴ هفته پیش مراجعه کرده است. توده به تدریج بزرگتر شده و حساسیت به لمس دارد. بیمار تب، کاهش وزن، تشنج یا سابقه ضربه اخیر به جمجمه را ذکر نمیکند. در معاینه فیزیکی، تودهای نرم، غیرمتحرک و با حدود مشخص به قطر تقریبی ۲ سانتیمتر بر روی کالواریوم بدون اریتم مشخص یا گرمی پوست فوقانی لمس شد و معاینه عصبی کاملاً طبیعی بود.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected Eosinophilic granuloma of the calvarium. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
در مقطع اگزیال سیتیاسکن کالواریوم با پنجره استخوانی، یک ضایعه لیتیک منفرد و کاملاً محدود (well-circumscribed osteolytic lesion) در استخوان جمجمه مشاهده میشود. استئولیز و تخریب کورتکس در کورتکس داخلی (inner table) به مراتب وسیعتر از کورتکس خارجی (outer table) است که نمای رادیولوژیک کلاسیک «لبه اریب» یا پخخورده (beveled edge appearance) را ایجاد کرده است. هیچگونه واکنش پریوستی تهاجمی، اسکلروز حاشیهای بارز یا کلسیفیکاسیون ماتریکس در این مقطع دیده نمیشود.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
گرانولوم ائوزینوفیلیک قبهٔ جمجمه (eosinophilic granuloma of the calvarium)
گلیومای با درجه بالا (Glioblastoma)
نشانگر تمایز بالینی: ضایعه فضاگیر تهاجمی با نکروز مرکزی و ریم انحنایی با ادم منتشر
متاستاز منفرد مغزی
نشانگر تمایز بالینی: ضایعه واقع در محل اتصال ماده خاکستری-سفید با ادم وازوژنیک نامتناسب
آبسه پیوژنیک مغزی
نشانگر تمایز بالینی: تحدید بارز در سکانس DWI مرکز مایع با ریم نازک و منظم کپسولی
ضایعه پلاک حاد مالتیپل اسکلروزیس
نشانگر تمایز بالینی: انحصار انحنایی ناکامل (Open Ring Sign) متوجه به قشر مغز
۱. نمای «Beveled edge» (لبه اریب) به دلیل درگیری و تخریب نامتقارن کورتکسهای داخلی و خارجی جمجمه، یکی از پاتوگنومونیکترین نشانههای گرانولوم ائوزینوفیلیک (LCH) است. ۲. وجود باقیمانده استخوانی در مرکز ضایعه لیتیک میتواند نمای «دکمه جداشده» (button sequestrum) را تقلید کند که تشخیصهای افتراقی مهم آن شامل استئومیلیت، سل و استئونکروز رادیوتراپی است. ۳. در کودکان، گرانولوم ائوزینوفیلیک شایعترین ضایعه لیتیک منفرد کالواریوم است و باید با متاستازهای نوروبلاستوم، لنفوم و کیست درموئید افتراق داده شود.
این تصویر سیتیاسکن نمای کلاسیک Beveled edge ناشی از استئولیز نامتقارن استخوان کالواریوم را در گرانولوم ائوزینوفیلیک (هیستیوسیتوز سلول لانگرهانس) نشان میدهد. رویکرد بالینی استاندارد در ضایعات منفرد بدون علامت شامل بیوپسی جهت تأیید بافتی و سپس پیگیری محافظهکارانه یا کورتاژ جراحی و تزریق موضعی کورتیکواستروئید با پیشآگهی بسیار عالی است.
کیسهای بالینی و آموزشی مرتبط در تخصص نورولوژی و علوم اعصاب
5 تصویر
4 تصویر
2 تصویر
5 تصویر