دیابت نوع 2 (DM II) و NASH
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
بیمار مرد ۵۴ ساله با سابقه ده ساله دیابت قندی نوع ۲ کنترلنشده، دیسلیپیدمی و چاقی (BMI=33 kg/m²)، با شکایت از احساس سنگینی و پری مبهم در ربع فوقانی راست شکم (RUQ) و خستگی مزمن که از حدود ۶ ماه پیش آغاز شده مراجعه کرده است. در معاینه فیزیکی، هپاتومگالی بدون درد با لبه صاف و قوام نرم به فاصله حدود ۶ سانتیمتر زیر لبه دندهای راست لمس شد و علائم هیپرانسولینمی شامل آکانتوزیس نیگریکانس در گردن و زیربغل مشاهده گردید. در آزمایشهای بیوشیمیایی، ترانسآمینازهای کبدی بالا با غلبه ALT بر AST و HbA1c برابر با ۹٫۱٪ گزارش شد.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected DM II and NASH. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
در سیتیاسکن محوری شکم با ماده حاجب، پارانشیم کبد کاهش منتشر و قابل توجهی در دانسیته (Hypoattenuation) نشان میدهد، به گونهای که آتنواسیون کبد به وضوح کمتر از پارانشیم طحال است. به دلیل کاهش دانسیته بافت زمینهای ناشی از ارتشاح شدید چربی، عروق پورت و کبدی به صورت خطوط هایپردنس برجسته («نشانه عروق روشن» یا Bright vessel sign) دیده میشوند. هپاتومگالی شدید با طول کرانیوکودال حدود ۲۵ سانتیمتر مشهود است. نمای کپسول کبد صاف بوده و شواهدی از توده فضاگیر، ضایعه متاستاتیک، احتقان وریدی یا اتساع مجاری صفراوی مشاهده نمیشود.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
دیابت نوع 2 (DM II) و NASH
انسداد مکانیکی روده باریک با لوپ بسته
نشانگر تمایز بالینی: دو نقطه انتقال مجاور با اتساع عروق مزانتریک و ایسکمی دیواره
بیماری فعال التهابی کرون
نشانگر تمایز بالینی: نشانه شانه (Comb sign)، ضخامت دیواره ایلئوم انتهایی و پرولایفراسیون چربی کرپینگ
ایسکمی حاد مزانتریک روده
نشانگر تمایز بالینی: نازکشدگی شدید دیواره یا پنوماتوز رودهای با فقدان تقویت کنتراست عروقی
کولیت اولسراتیو حاد با مگاکولون توکسیک
نشانگر تمایز بالینی: درگیری پیوسته از رکتوم با از دست رفتن هاستراسیون (Lead pipe appearance)
۱. معیار کلیدی رادیولوژیک برای استئاتوز در سیتی با تزریق، افت دانسیته کبد به میزان بیش از ۲۰ تا ۲۵ واحد هاونسفیلد (HU) نسبت به طحال در فاز پورتال است؛ در سیتی بدون تزریق نیز آتنواسیون کمتر از ۴۰HU یا بیش از ۱۰HU کمتر از طحال تشخیصی است. ۲. برخلاف هپاتوپاتی احتقانی ناشی از نارسایی قلبی که در آن ورید اجوف تحتانی و وریدهای کبدی گشاد بوده و ریفلاکس معکوس کنتراست وجود دارد، در استئاتوز کبدی برجستگی عروق صرفاً ناشی از کنتراست منفی پسزمینه پارانشیم چرب است و قطر عروق طبیعی باقی میماند. ۳. سیتیاسکن حساسیت بالایی در تشخیص و ارزیابی شدت استئاتوز دارد، اما قادر به افتراق استئاتوز ساده از فرم نکروالتهابی و پیشرونده (NASH/MASH) نیست؛ از این رو برای رد فیبروز پیشرفته در بیماران دیابتی انجام الاستوگرافی (FibroScan) یا ارزیابیهای سرولوژیک فیبروز ضروری است.
این سیتیاسکن نشاندهنده هپاتومگالی بارز و کاهش منتشر دانسیته پارانشیم کبد ناشی از استئاتوز شدید در زمینه استئاتوهپاتیت مرتبط با اختلال متابولیک (NASH/MASH) و دیابت نوع دو است. رویکرد درمانی شامل مدیریت اگرسیو قند خون و فاکتورهای متابولیک ترجیحاً با آگونیستهای GLP-1 یا مهارکنندههای SGLT-2، اصلاح سبک زندگی و بررسی مرحله فیبروز کبدی با الاستوگرافی میباشد.
کیسهای بالینی و آموزشی مرتبط در تخصص گوارش، کبد و صفرا
6 تصویر
3 تصویر
12 تصویر
38 تصویر