کیستیت صفراوی حاد سنگدار (Acute calculous cholecystitis)
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
خانم ۵۲ ساله با سابقه کولیک صفراوی راجعه، با شکایت از درد حاد، مداوم و پیشرونده در ناحیه هیپوکندریوم راست (RUQ) با انتشار به ناحیه بین دو کتف که از حدود ۳۰ ساعت پیش و متعاقب مصرف غذای چرب آغاز شده، به اورژانس مراجعه کرده است. وی از تهوع، چند نوبت استفراغ صفراوی و تب و لرز خفیف شاکی است. در معاینه فیزیکی، تاکیکاردیک بوده و علامت مورفی بالینی مثبت (Murphy's sign) همراه با گاردینگ غیرارادی در لمس ربع فوقانی راست مشهود است. آزمایشها نشاندهنده لکوسیتوز (WBC: 14,800/μL با شیفت به چپ) و افزایش خفیف CRP و بیلیروبین است.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected Acute calculous cholecystitis. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
در مقطع آگزیال سیتیاسکن شکم با تزریق کنتراست وریدی، کیسه صفرا متسع بوده و افزایش ضخامت منتشر و بارز در جدار آن (بیش از ۳ میلیمتر، تا حدود ۵ الی ۶ میلیمتر) مشهود است. تقویت کنتراست شدید لایه مخاطی همراه با نمای هیپودنس ادماتوز در زیرمخاط (Halo sign / ضخیمشدگی دولایه جدار) دیده میشود. همچنین تغییرات التهابی موضعی بهصورت تیرگی و استرندینگ چربی پریکولهسیستیک (Pericholecystic fat stranding) و افزایش پرفیوژن گذرای پارانشیم کبد مجاور (THAD) ناشی از التهاب فعال مشاهده میگردد.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
کیستیت صفراوی حاد سنگدار (Acute calculous cholecystitis)
انسداد مکانیکی روده باریک با لوپ بسته
نشانگر تمایز بالینی: دو نقطه انتقال مجاور با اتساع عروق مزانتریک و ایسکمی دیواره
بیماری فعال التهابی کرون
نشانگر تمایز بالینی: نشانه شانه (Comb sign)، ضخامت دیواره ایلئوم انتهایی و پرولایفراسیون چربی کرپینگ
ایسکمی حاد مزانتریک روده
نشانگر تمایز بالینی: نازکشدگی شدید دیواره یا پنوماتوز رودهای با فقدان تقویت کنتراست عروقی
کولیت اولسراتیو حاد با مگاکولون توکسیک
نشانگر تمایز بالینی: درگیری پیوسته از رکتوم با از دست رفتن هاستراسیون (Lead pipe appearance)
۱. با وجود اینکه سونوگرافی مدالیته انتخابی و اولیه در ارزیابی کولهسیستیت است، سیتیاسکن در شناسایی عوارض نکروزان مانند کولهسیستیت گانگرنوز (فقدان موضعی انحنسمنت جدار)، آمفیزماتوز (گاز در جدار/لومن) و پرفوراسیون دقت فوقالعادهای دارد. ۲. حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد سنگهای صفراوی از جنس کلسترول بوده و در سیتیاسکن با صفرا ایزودنس هستند؛ بنابراین عدم مشاهده مستقیم سنگ در CT ردکننده کولهسیستیت سنگساز (Calculous) نیست. ۳. در تمایز ضخیمشدگی ثانویه جدار کیسه صفرا (نظیر نارسایی احتقانی قلب، هپاتیت حاد یا هایپوآلبومینمی) از کولهسیستیت حاد، وجود همزمان اتساع لومن (>۴ سانتیمتر)، استرندینگ برجسته چربی مجاور و هایپرمی پارانشیم کبدی همجوار به نفع کولهسیستیت حاد است.
این تصویر یافتههای بارز کولهسیستیت حاد شامل اتساع کیسه صفرا، ضخامت پاتولوژیک جدار و ادم پریکولهسیستیک را در سیتیاسکن با حاجب نشان میدهد. درمان خط اول استاندارد شامل پایدارسازی با سرم، آنتیبیوتیکتراپی وریدی و انجام کولهسیستکتومی زودهنگام (لاپاروسکوپیک) طی ۷۲ ساعت از شروع علائم است.