سیستم جمعکننده تکراری (duplicated collecting system) با وجود علامت کلیه بیصورت (faceless kidney sign) در سونوگرافی
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
خانم ۳۴ ساله با سابقه حملات راجعه عفونت مجاری ادراری تحتانی و درد متناوب و مبهم پهلوی راست از حدود سه ماه پیش مراجعه کرده است. بیمار تب یا هماچوری واضح را ذکر نمیکند و در معاینه فیزیکی تندرنس خفیفی در زاویه دندهای-مهرهای (CVA) سمت راست لمس میشود؛ سوابق آزمایشگاهی نشاندهنده لکوسیتوری و کشت ادرار مثبت دورهای برای اشرشیاکلی است که زمینه بررسی سونوگرافیک کلیهها را فراهم کرد.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected Duplicated collecting system with presence of faceless kidney sign on ultrasound. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
تصویر سونوگرافی در نمای کرونال/طولی از کلیه راست نشاندهنده یک نوار پیوسته و کامل از پارانشیم و کورتکس کلیه (ایزواکو با سایر نواحی کورتیکال) است که در ناحیه میدپل (قطب میانی) عبور کرده و اکوهای اکوژن و طبیعی چربی ناف کلیه و سینوس رنال را به دو بخش کامپارتمنت فوقانی و تحتانی مجزا تقسیم کرده است. این گسستگی چربی نافی و حضور پل کورتیکال در ناحیه مرکزی، نمای کلاسیک «نشانه کلیه بیچهره» (faceless kidney sign) را ایجاد کرده که پاتوگنومونیک سیستم جمعکننده دوبلکس (Duplicated collecting system) میباشد، بدون آنکه هیدرونفروز یا توده مخرب واضحی در این مقطع دیده شود.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
سیستم جمعکننده تکراری (duplicated collecting system) با وجود علامت کلیه بیصورت (faceless kidney sign) در سونوگرافی
کارسینوم سلول کلیوی (RCC)
نشانگر تمایز بالینی: توده هتروژن با تقویت کنتراست سریع شریانی و تهاجم احتمالی به ورید رنال
آنژیومیولیپوم کلیوی (AML)
نشانگر تمایز بالینی: وجود فوکوس چربی ماکروسکوپیک با دانسیته منفی هانسفیلد در توده
کیست پیچیده کلیه رده Bosniak III/IV
نشانگر تمایز بالینی: سپتاسیونهای ضخیم با تقویت کنتراست یا ندولار کپسول
انفارکتوس سگمنتال حاد کلیه
نشانگر تمایز بالینی: نشانه ریم کورتیکال (Cortical rim sign) ناشی از خونرسانی کپسولی
۱. نشانه کلیه بیچهره (Faceless kidney sign) در سونوگرافی با تقسیم اکوی اکوژن مرکزی سینوس رنال توسط یک نوار عرضی کورتکس در میدپل مشخص میشود و از حساسترین نشانههای سونوگرافیک کلیه دوبلکس است. ۲. افتراق این حالت از هیپرتروفی ستون برتن (Column of Bertin) در این است که ستون برتن معمولاً سینوس کلیه را بهطور ناکامل احاطه کرده و باعث دوبلیکاسیون واقعی سیستم پلویکالیسیل نمیشود، در حالی که در سیستم دوبلکس دو قطب کاملاً مجزای فوقانی و تحتانی با درناژ جداگانه شکل میگیرند. ۳. قانون وایگرت-میر (Weigert-Meyer rule) در سیستمهای دوبلکس کامل صدق میکند؛ حالب پل فوقانی بهصورت اکتوپیک و پایینتر درناژ شده و مستعد انسداد و یورتروسل است، در حالی که حالب پل تحتانی در موضع طبیعی وارد مثانه شده و مستعد ریفلاکس وزیکواورترال (VUR) میباشد.
این سونوگرافی وجود سیستم جمعکننده دوگانه (کلیه دوبلکس) را بر اساس نشانه کلاسیک کلیه بیچهره (faceless kidney sign) به اثبات میرساند. در صورت عدم وجود علائمی چون هیدرونفروز، ریفلاکس، انسداد یا عفونتهای مکرر مقاوم، رویکرد درمانی صرفاً محافظهکارانه و پیگیری بالینی است، اما در صورت بروز عوارض، بررسیهای تکمیلی مانند یورتروسیستوگرافی تخلیهای (VCUG) یا ارزیابی جراحی ضرورت مییابد.