آتاکسی اسپینو-مخچهای (Spino-Cerebellar Ataxia)
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
مرد ۴۴ ساله با سابقه خانوادگی اختلالات مخچهای اتوزومال غالب، با شکایت از عدم تعادل پیشرونده هنگام راهرفتن، زمینخوردنهای مکرر و لکنت زبان طی ۶ سال گذشته مراجعه کرده است. در معاینه عصبی، آتاکسی مخچهای شدید، دیپلوپیا، حرکات ساکادیک با پرشهای مختل چشمی، دیسمتری اندامها و نیستاگموس مشهود بود. به دلیل زوال تدریجی وضعیت بالینی و در نهایت نارسایی تنفسی، ارزیابی نوروپاتولوژی سیستم عصبی مرکزی پس از فوت انجام گرفت.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected Spino-Cerebellar Ataxia. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
بررسی هیستوپاتولوژی با رنگآمیزی H&E نشاندهنده از بین رفتن شدید و بارز سلولهای پورکنژ در قشر مخچه همراه با دپلسیون و نازکشدگی لایه گرانولار است. پدیده برگریز شدن یا تورم آکسونی (torpedo formation) به همراه واکوئولاسیون بافتی و گلیوز واکنشی مشهود بوده و لایه مولکولار دچار کاهش ضخامت و ارتشاح خفیف سلولی شده است که الگوی دژنراسیون بارز اسپینوسربلار را تأیید میکند.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
آتاکسی اسپینو-مخچهای (Spino-Cerebellar Ataxia)
گلیومای با درجه بالا (Glioblastoma)
نشانگر تمایز بالینی: ضایعه فضاگیر تهاجمی با نکروز مرکزی و ریم انحنایی با ادم منتشر
متاستاز منفرد مغزی
نشانگر تمایز بالینی: ضایعه واقع در محل اتصال ماده خاکستری-سفید با ادم وازوژنیک نامتناسب
آبسه پیوژنیک مغزی
نشانگر تمایز بالینی: تحدید بارز در سکانس DWI مرکز مایع با ریم نازک و منظم کپسولی
ضایعه پلاک حاد مالتیپل اسکلروزیس
نشانگر تمایز بالینی: انحصار انحنایی ناکامل (Open Ring Sign) متوجه به قشر مغز
۱. آتاکسیهای اسپینوسربلار (SCAs) گروهی هتروژن از اختلالات اتوزومال غالب ناشی از تکرار سهتایی نوکلئوتیدی (بهویژه CAG کدکننده پلیگلوتامین) هستند که پدیده پیشاندازی ژنتیکی (Anticipation) را نشان میدهند. ۲. تمایز کلیدی SCA با آتاکسی فردریش در الگوی توارث (اتوزومال مغلوب در فردریش با درگیری زودهنگام قلبی و حسی) و عدم درگیری برجسته راههای حسی خلفی در مراحل ابتدایی انواع رایج SCA است. ۳. در تصویربرداری MRI معمولاً آتروفی پانکورتیکال مخچه، ساقه مغز و نشانه صلیب داغ (Hot cross bun sign) دیده میشود، اما تشخیص قطعی بر پایه پانل ژنتیکی استوار است.
این نمای هیستوپاتولوژی دژنراسیون گسترده سلولهای پورکنژ و آتروفی قشر مخچه را در بستر آتاکسی اسپینوسربلار (SCA) نشان میدهد. در حال حاضر درمان قطعی برای این بیماری وجود ندارد و رویکرد مدیریتی شامل اقدامات حمایتی، کاردرمانی، فیزیوتراپی و مشاوره ژنتیک در خانواده مبتلایان است.
کیسهای بالینی و آموزشی مرتبط در تخصص نورولوژی و علوم اعصاب
3 تصویر
7 تصویر
4 تصویر
8 تصویر