نکروز رادیوآتی (Radiation Necrosis)
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
مرد ۵۲ ساله با سابقه گلیوبلاستومای لوب تمپوروپاریتال چپ که حدود ۹ ماه قبل تحت عمل جراحی رزکسیون تومور و سپس رادیوتراپی ادجوانت با دوز بالا قرار گرفته است، با شکایت سردردهای پیشرونده، گیجی و تشدید تدریجی همیپارزی و ضعف سمت راست بدن از ۳ هفته پیش مراجعه کرده است. در معاینه نورولوژیک، همیپارزی اسپاستیک سمت راست (قدرت عضلانی ۳/۵) و آفازی بیانی خفیف مشاهده شد و علائمی از افزایش فشار درونجمجمهای وجود داشت.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected Radiation Necrosis. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
در مقطع آکسیال T2-weighted مغز، ضایعهای با شدت سیگنال ناهمگن در عمق لوب پاریتوتمپورال و تالاموس چپ دیده میشود. در اطراف ضایعه، ادم وازوژنیک بسیار وسیع با سیگنال بالای T2 (Hyperintense) مشهود است که به ماده سفید نیمکره چپ گسترش یافته و نمای شاخهشاخهای (Finger-like) ایجاد کرده است. اثر فشاری قابل توجه (Mass effect) ناشی از ادم و ضایعه سبب کمپرس شدن بطن جانبی چپ و انحراف خفیف خط وسط (Midline shift) از چپ به راست شده است.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
نکروز رادیوآتی (Radiation Necrosis)
گلیومای با درجه بالا (Glioblastoma)
نشانگر تمایز بالینی: ضایعه فضاگیر تهاجمی با نکروز مرکزی و ریم انحنایی با ادم منتشر
متاستاز منفرد مغزی
نشانگر تمایز بالینی: ضایعه واقع در محل اتصال ماده خاکستری-سفید با ادم وازوژنیک نامتناسب
آبسه پیوژنیک مغزی
نشانگر تمایز بالینی: تحدید بارز در سکانس DWI مرکز مایع با ریم نازک و منظم کپسولی
ضایعه پلاک حاد مالتیپل اسکلروزیس
نشانگر تمایز بالینی: انحصار انحنایی ناکامل (Open Ring Sign) متوجه به قشر مغز
۱. نکروز ناشی از اشعه (Radiation Necrosis) معمولاً بین ۶ تا ۲۴ ماه پس از پرتودرمانی بروز میکند و نمای بالینی و تصویربرداری معمول آن میتواند بسیار شبیه به عود تومور مغزی باشد. ۲. در سکانسهای پیشرفته مانند امآر پرفیوژن (DSC-MRI) و طیفسنجی تشدید مغناطیسی (MRS)، نکروز پرتویی با کاهش rCBV و کاهش قله کولین همراه با افزایش پیک لیپید/لاکتات مشخص میشود، در حالی که در عود تومور، rCBV بالا و نسبت کولین به کراتینین بهشدت افزایش مییابد. ۳. کورتیکواستروئیدها (مانند دگزامتازون) خط اول کاهش ادم وازوژنیک هستند و در موارد مقاوم، بواسیزوماب (Bevacizumab) به عنوان مهارکننده VEGF درمان استاندارد به شمار میرود.
این تصویر T2-weighted مغز نشاندهنده نکروز ناشی از پرتو با ادم وازوژنیک گسترده و اثر فشاری در نیمکره چپ است که افتراق آن از عود تومور نیازمند امآر پرفیوژن یا طیفسنجی (MRS) میباشد. رویکرد درمانی شامل تجویز دگزامتازون برای مهار ادم، ارزیابی پاسخ با بیومارکرهای تصویربرداری پیشرفته و در صورت نیاز استفاده از بواسیزوماب یا جراحی است.
کیسهای بالینی و آموزشی مرتبط در تخصص نورولوژی و علوم اعصاب
5 تصویر
22 تصویر
1 تصویر
4 تصویر