دیسپلازی فیبروز کلایووس (Fibrous Dysplasia of the Clivus)
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
بیمار مرد ۳۲ سالهای است که به دنبال سردردهای مبهم و متناوب پسسری و تمپورال از حدود ۶ ماه قبل مراجعه کرده است. این سردردها تدریجاً با احساس پری در ناحیه پشت حلق و اپیزودهای گذرا از دوبینی خفیف حین نگاه به طرفین همراه شده بود. در معاینه بالینی، عملکرد اعصاب کرانیال به جز ضعف بسیار خفیف و گذرای عصب ابدوسنس (زوج ۶) سمت چپ طبیعی است و هیچگونه نقص عصبی کانونی دیگر یا تغییرات اندوکرین مشاهده نشد.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected Fibrous Dysplasia of the Clivus. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
در مقطع اگزیال سیتیاسکن استخوان قاعده جمجمه بدون تزریق (Bone Window)، ضایعهای اکسپنسیل با حدود کاملاً مشخص در ناحیه کلیووس (Clivus) مشاهده میشود که کورتکس استخوان را نازک کرده اما دستنخورده نگه داشته است. بخش عمده ماتریکس ضایعه نمای کلاسیک شیشه مات (Ground-glass appearance) را نشان میدهد که ویژگی بارز دیسپلازی فیبرو است. علاوه بر این، یک جزء سیستیک لوسنت با مارجینهای تیز و اسکلروتیک در بخش قدامی ضایعه مشهود است و شواهدی از تخریب تهاجمی کورتیکال یا واکنش پریوستی بدخیم دیده نمیشود.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
دیسپلازی فیبروز کلایووس (Fibrous Dysplasia of the Clivus)
گلیومای با درجه بالا (Glioblastoma)
نشانگر تمایز بالینی: ضایعه فضاگیر تهاجمی با نکروز مرکزی و ریم انحنایی با ادم منتشر
متاستاز منفرد مغزی
نشانگر تمایز بالینی: ضایعه واقع در محل اتصال ماده خاکستری-سفید با ادم وازوژنیک نامتناسب
آبسه پیوژنیک مغزی
نشانگر تمایز بالینی: تحدید بارز در سکانس DWI مرکز مایع با ریم نازک و منظم کپسولی
ضایعه پلاک حاد مالتیپل اسکلروزیس
نشانگر تمایز بالینی: انحصار انحنایی ناکامل (Open Ring Sign) متوجه به قشر مغز
۱. نمای شیشه مات (Ground-glass) در سیتیاسکن به همراه گسترش استخوانی با کورتکس دستنخورده، مشخصه تشخیصی اختصاصی دیسپلازی فیبرو (FD) در قاعده جمجمه است. ۲. تمایز کلیدی با کوردوما و کندروسارکوم کلیووس در این است که ضایعات اخیر تخریب لیتیک تهاجمی و اروزیون کورتکس ایجاد میکنند، در حالی که دیسپلازی فیبرو یک ضایعه اکسپنسیل با حاشیه استخوانی محافظتشده است. ۳. در تصویربرداری پزشکی هستهای (Bone Scintigraphy)، ضایعات فعال دیسپلازی فیبرو به دلیل افزایش بازگردش استخوانی، برداشت شدید رادیودارو (ماتوراسیون/هاتاسپات) نشان میدهند که به ارزیابی گرفتاری پلیاستوتیک کمک میکند.
این تصویر مؤید دیسپلازی فیبروز خوشخیم کلیووس با نمای شاخص شیشه مات و بدون تهاجم کورتیکال در سیتیاسکن قاعده جمجمه است. در بیماران بدون علامت یا با علائم خفیف، استراتژی ارجح پیگیری محافظهکارانه و سریال با تصویربرداری است و جراحی تنها به موارد بروز نقص عصبی پیشرونده یا عوارض فشاری محدود میشود.
کیسهای بالینی و آموزشی مرتبط در تخصص نورولوژی و علوم اعصاب
23 تصویر
6 تصویر
5 تصویر
2 تصویر