کولیت اولسراتیو
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
بیمار مردی ۳۴ ساله با سابقه شناختهشده کولیت اولسراتیو مزمن و دردهای اسکلتی-محوری، با شکایت از تشدید اسهال خونی مزمن، کرامپهای تحتانی شکم، تنسموس و درد ستون فقرات کمری و مفصل ساکروایلیاک از حدود ۲ ماه قبل مراجعه کرده است. در معاینه فیزیکی، تندرنس منتشر شکمی به ویژه در ربع تحتانی چپ بدون ریباند و همچنین درد و محدودیت حرکتی در دق مفصل ساکروایلیاک دوطرفه مشهود است.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected Ulcerative Colitis. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
در گرافی باریم انما با کنتراست دوبل، از بین رفتن کامل الگوی نرمال هاوستراسیون (haustral markings) در کولون نزولی و سیگموئید به همراه کوتاه شدن و باریک شدن منتشر طول روده مشاهده میشود که نمای کلاسیک «لوله سربی» (lead-pipe colon) را ایجاد کرده است. مخاط روده به صورت منتشر دانهدانه (granular) با اروزیونهای سطحی و فاقد ضایعات پرشی (skip lesions) بوده و درگیری به طور پیوسته از دیستال آغاز شده است. همچنین تغییرات انتروپاتیک در مفاصل محوری و ساکروایلیاک در گرافیهای مجاور مشهود است.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
کولیت اولسراتیو
آرتریت فرسایشی و استئوآرتریت پیشرفته
نشانگر تمایز بالینی: کاهش نامتقارن فضای مفصلی، اسکلروز سابکوندرال و استئوفیت
آرتریت روماتوئید حاد
نشانگر تمایز بالینی: فرسایشهای مارژینال متقارن با استئوپنی اطراف مفصل بدون ساخت استخوان جدید
استئومیلیت حاد با استئونکروز
نشانگر تمایز بالینی: واکنش پریوستئال چندلایهای با سکسترم استخوانی و تخریب لیتیک کورتکس
استئوسارکوما و ضایعات بدخیم اولیه
نشانگر تمایز بالینی: واکنش تهاجمی پریوست (مثلث کدمن یا پرتو خورشید) با ماتریکس استئوئید
۱. نمای کولون لوله سربی (Lead-pipe colon) نشانه مزمن بودن شدید کولیت اولسراتیو ناشی از فیبروز و هیپرتروفی لایه عضلانی موکوزا است و برخلاف بیماری کرون، درگیری همواره پیوسته (continuous) بوده و ضایعات پرشی یا فیستول مشاهده نمیشود. ۲. حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد بیماران مبتلا به IBD دچار تظاهرات خارجرودهای اسکلتی-عضلانی نظیر ساکروایلیت دوطرفه و متقارن، اسپوندیلوآرتریت انتروپاتیک یا آرتریت محیطی الیگوآرتیکولار میشوند که ارتباط نزدیکی با فنوتیپ بیماری و HLA-B27 دارد.
این گرافی باریم انما نمای شاخص «کولون لوله سربی» ناشی از کولیت اولسراتیو پیشرفته و مزمن با از بین رفتن هاوستراسیون را نشان میدهد. رویکرد درمانی شامل سرکوب التهاب با ترکیبات ۵-ASA، کورتیکواستروئیدها و درمانهای بیولوژیک (مانند مهارکنندههای TNF) به همراه پایش دقیق کولونوسکوپی از نظر دیسپلازی/بدخیمی و ارزیابی درگیریهای مفصلی همزمان است.