التهاب اسکلروزیک اولیه مجاری صفرا (Primary sclerosing cholangitis)
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
خانم ۳۶ ساله با سابقه چند ماهه خارش پیشرونده، زردی ملتحمه، تیرگی ادرار و خستگی مزمن مراجعه کرده است. در آزمایشهای پاراکلینیک، الگوی کلستاتیک با افزایش بارز آلکالین فسفاتاز و هیپربیلیروبینمی مستقیم مشهود بوده و در معاینه فیزیکی، ایکتر اسکلرا و ضایعات ناشی از خاراندن پوست (Excoriation) مشهود است؛ سوابق قبلی وی از نظر بیماریهای التهابی روده (IBD/کولیت اولسراتیو) تحت بررسی قرار دارد.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected Primary sclerosing cholangitis. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
در کلانژیوگرافی فلوروسکوپیک حین ERCP، کاتتر و آندوسکوپ در موقعیت دئودنوم مشاهده میشوند. تزریق ماده حاجب نشاندهنده تنگیهای فوکال، متعدد و نامنظم همراه با دیلاتاسیونهای سگمنتال و متناوب در مجاری صفراوی داخل و خارج کبدی است که نمای کلاسیک تسبیحی یا دانهتسبیحی (Beaded appearance) را ایجاد کردهاند. درگیری مجاری داخل کبدی به طور بارزتر در لوب چپ کبد خودنمایی میکند و هپاتیک داکت مشترک نیز دچار باریکشدگیهای نواری است.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
التهاب اسکلروزیک اولیه مجاری صفرا (Primary sclerosing cholangitis)
انسداد مکانیکی روده باریک با لوپ بسته
نشانگر تمایز بالینی: دو نقطه انتقال مجاور با اتساع عروق مزانتریک و ایسکمی دیواره
بیماری فعال التهابی کرون
نشانگر تمایز بالینی: نشانه شانه (Comb sign)، ضخامت دیواره ایلئوم انتهایی و پرولایفراسیون چربی کرپینگ
ایسکمی حاد مزانتریک روده
نشانگر تمایز بالینی: نازکشدگی شدید دیواره یا پنوماتوز رودهای با فقدان تقویت کنتراست عروقی
کولیت اولسراتیو حاد با مگاکولون توکسیک
نشانگر تمایز بالینی: درگیری پیوسته از رکتوم با از دست رفتن هاستراسیون (Lead pipe appearance)
۱. نمای کلانژیوگرافیک Beading حاصل تناوب تنگیهای حلقوی فیبروتیک و گشادیهای پس از تنگی است که مشخصه اصلی کلانژیت اسکلروزان اولیه (PSC) به شمار میرود. ۲. حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد بیماران مبتلا به PSC دچار بیماری التهابی روده همزمان (بهویژه کولیت اولسراتیو) هستند و این افراد ریسک بسیار بالایی برای ابتلا به کلانژیوکارسینوما و نئوپلازی کولورکتال دارند. ۳. افتراق تنگیهای خوشخیم از بدخیمی به کمک بیوپسی و سایتولوژی با براشینگ حین ERCP الزامی است و امروزه MRCP به عنوان استاندارد طلایی و غیرتهاجمی تشخیصی ارجحیت دارد.
این کلانژیوگرام ERCP، نمای پاتognomonic تنگیهای متعدد و اتساع متناوب مجاری صفراوی (نمای تسبیحی) منطبق بر کلانژیت اسکلروزان اولیه (PSC) را نشان میدهد. رویکرد استاندارد مدیریتی شامل غربالگری همزمان کولونوسکوپی از نظر IBD، پایش دورهای جهت بروز کلانژیوکارسینوما و انجام دیلاتاسیون با بالون یا استنتگذاری اندوسکوپیک در صورت وجود تنگیهای غالب علامتدار (Dominant strictures) است.
کیسهای بالینی و آموزشی مرتبط در تخصص گوارش، کبد و صفرا
5 تصویر
9 تصویر
4 تصویر
5 تصویر