بزوار معده (gastric bezoar)
شرح حال بالینی و اطلاعات دموگرافیک (Patient Presentation)
زن ۳۸ ساله با سابقه تریکوتیلومانیا و تریکوفاژی از دوران نوجوانی، با شکایت از احساس سیری زودرس، درد مبهم در ناحیه اپیگاستر، تهوع متناوب و کاهش وزن پیشرونده طی ۶ ماه اخیر مراجعه کرده است. در معاینه بالینی، تودهای نسبتاً سفت، متحرک و با حدود مشخص در ربع فوقانی چپ شکم بدون علائم حاد پریتونیت لمس میشود.
Patient presented with characteristic clinical findings consistent with suspected Gastric bezoar. Multimodal diagnostic imaging was performed to characterize anatomic involvement and guide therapeutic management.
یافتههای سیستماتیک تصویربرداری (Systematic Findings)
در فلوروسکوپی دستگاه گوارش فوقانی (Upper GI Series) با ماده حاجب، یک نقص پرشدگی (filling defect) بسیار بزرگ با حاشیههای نامنظم و سطحی منقوط در فوندوس و بادی معده مشاهده میشود. ماده حاجب باریم در بین منافذ و شکافهای این توده نفوذ کرده و با ایجاد نمای مشخص لکهدار (mottled appearance)، عدم چسبندگی توده به دیواره مخاطی معده و متحرک بودن نسبی آن در لومن را نشان میدهد.
چالش تشخیصی: تشخیص قطعی بیمار چیست؟
شواهد تصویربرداری، موقعیت آناتومیک و یافتههای کلیدی را بررسی کرده، سپس جهت بررسی پاسخ صحیح و نکات جامع بورد روی دکمه زیر کلیک کنید.
بزوار معده (gastric bezoar)
انسداد مکانیکی روده باریک با لوپ بسته
نشانگر تمایز بالینی: دو نقطه انتقال مجاور با اتساع عروق مزانتریک و ایسکمی دیواره
بیماری فعال التهابی کرون
نشانگر تمایز بالینی: نشانه شانه (Comb sign)، ضخامت دیواره ایلئوم انتهایی و پرولایفراسیون چربی کرپینگ
ایسکمی حاد مزانتریک روده
نشانگر تمایز بالینی: نازکشدگی شدید دیواره یا پنوماتوز رودهای با فقدان تقویت کنتراست عروقی
کولیت اولسراتیو حاد با مگاکولون توکسیک
نشانگر تمایز بالینی: درگیری پیوسته از رکتوم با از دست رفتن هاستراسیون (Lead pipe appearance)
۱. نمای باریم احاطهکننده و نفوذکننده به درون اینترستیسهای توده (Mottled/spongiform gas-barium pattern) وجه افتراق کلاسیک بزوار از تومورهای اولسراتیو یا پولیپوئید معده مانند آدنوکارسینوما یا GIST است که ضایعاتی فیکسشده به دیواره هستند. ۲. امتداد تریکوبزوار معده به داخل دوازدهه و ژژونوم تحت عنوان سندرم راپونزل (Rapunzel syndrome) شناخته میشود که میتواند منجر به انسداد مکانیکی روده باریک گردد. ۳. فیتوبزوارها ممکن است به روشهای حلکننده آنزیمی (مانند کوکاکولا یا سلولاز) یا خردسازی اندوسکوپیک پاسخ دهند، اما تریکوبزوارها به دلیل مقاومت بالا تقریباً همواره نیازمند مداخله جراحی باز یا لاپاروسکوپیک (گاستروتومی) هستند.
این تصویر باریم نشانه رادیولوژیک کلاسیک بزوار معده (Gastric Bezoar) است که به صورت نقص پرشدگی بزرگ داخل لومن با الگوی منقوط و لکهدار دیده میشود. اقدام تشخیصی و درمانی اولیه شامل آندوسکوپی فوقانی برای تأیید جنس توده و تلاش جهت خردسازی بوده، اما در موارد حجیم یا تریکوبزوار گاستروتومی جراحی درمان قطعی است.